30/04/2014 Jan Fokke Oosterhof

Olifantenpaadjes; over menselijk gedrag

Vanochtend tijdens mijn werk stuitte ik op een column van Nijmeegs collega-ondernemer Juul Martin. Hij verwonderde zich over een olifantenpaadje bij ons om de hoek en deed er wat aan. Lees zijn prachtige betoog. De column van Juul herinnerde mij aan mij eigen betoog over olifantenpaadjes dat ik recentelijk schreef. Bij deze.

De foto bij deze column komt van http://www.olifantenpaadjes.nl*. Dit was zo ongeveer de afbeelding die de website sierde van het uiterst succesvolle bedrijf The Vision Web, waar ik in een vorig leven stage liep tijdens de studie Economie aan de Erasmus Universiteit. Ze richtten zich op projectmanagement en ICT, maar dat was niet zo bijzonder. Wat dat wél was, was de organische celstructuur waarin de organisatie was georganiseerd. Of beter: niet was georganiseerd. Delen van de organisatie ontstonden vanzelf al naar er gelang er vraag naar was in de markt. Zo kom ik terug op de getoonde foto: je gaat pas paadjes aanleggen, als ze organisch gevormd zijn. De zogeheten olifantenpaadjes. Mensen kiezen immers de gemakkelijkste, kortste weg. Een landschapsarchitect die een terrein inricht, zaait eerst gras en kijkt dan pas hoe de hazen lopen, of olifanten, zo je wilt.

Dat gezegd hebbende, was ik onlangs voor het eerst in jaren weer eens op de universiteit. Voor het eerst dit millennium zelfs. Ik reis met de metro naar station Kralingse Zoom, net zoals ik dat in 1993 deed toen ik de studie startte. Velen met mij, zoals ze dat in 1993 ook al deden. Vanaf Kralingse Zoom is het een flink stukje wandelen naar het universiteitsterrein. Verbazingwekkend vind ik het dat er geen pendelbusjes rijden. Gezien de hoeveelheden studenten zou dat een rendabele service kunnen zijn, verzorgd door een arbeidsgehandicapte die nu thuis zit. Dat terzijde, wandelen is prima.

Wat me echter meest in het oog springt, is dat er vrijwel niets is veranderd in de looproute. De enige aanpassing is de nieuwe trap die gemaakt is, vanaf het hoger gelegen metrostation rechtstreeks in de richting van het universiteitsterrein, versus de roltrap die aan de achterzijde van het metrostation uitkomt waarna je via het fietspad onder de busbaan door terug moet steken. Een verbetering.

Als een kudde mak vee sjokken we versnipperd over een parkeerterrein waar te pas en te onpas auto’s parkeren. Er is geen fatsoenlijk voetpad over het terrein, zelfs nu niet, ruim 20 jaar na mijn eerste bezoek. Er is wel een voetpad, maar dat is geen olifantenpaadje en daar gaat het mis. De stoep loopt om het parkeerterrein heen en dat gaan we dus lekker niet doen. Menselijk gedrag laat zich in die zin moeilijk beïnvloeden. Na het parkeerterrein sjokken we allen – scheef – over de busbaan conform het olifantenpad en dus niet over het zebrapad. Maar he, dat hebben de beleidsmakers van ruimtelijk ordening inmiddels ingezien, en dus word de busbaan aan de zijkanten gemarkeerd met een heuphoog hek. Als je immers een kniehoog hek zou plaatsen, stappen voetgangers er overheen. Nu moeten we wel over het zebrapad. Waarschijnlijk is er iemand doodgereden alvorens de hekken werden geplaatst.

Feit blijft dat men zich in 20 jaar niks heeft aangetrokken van olifantenpaden en dus banen we ons een weg, vogelvrij over een fietspad, een parkeerterrein, tussen gestalde fietsen en auto’s door richting het universiteitsterrein. Wij wagen liever ons leven, dan dat we de veilige, brede stoep nemen. Structuren en patronen ontstaan zo organisch. Zonder dat zij door planologen of beleidsmakers kunnen worden opgelegd. De vraag is hoe hierop te reageren.

De overtuiging dat studenten via olifantenpaden de gemakkelijkste weg kiezen, heeft in ieder geval nog geen doorgang gevonden bij zowel de Erasmus Universiteit als de gemeente. Een ontvangst van lik m’n vestje waar het college van bestuur blijkbaar geen oog voor heeft. De ivoren toren geïllustreerd.

*Over Olifantenpaadjes.nl – De mens wil altijd de kortste weg van A naar B. Stedenbouwkundigen en planologen willen vaak anders. Maar waarom? In Nederland wordt over de bestemming van elke vierkante meter minstens drie keer vergaderd, maar de paadjes der burgerlijke ongehoorzaamheid liggen voor het oprapen. Zo komt Nederland natuurlijk nooit af…

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CONTACT | KOFFIE

Aarzel niet en zoek even contact!