15/11/2014 Jan Fokke Oosterhof

Pindakaas-e-motie

Prachtige column van mijn favoriete columnist Luuk Koelman in de Metro getiteld ‘PVV wil pindakaasmonument’. Mensen die mij beter kennen weten dat ik iets heb met Pindakaas. Ik vind het allereerst niet te vreten, alleen de lucht al doet me walgen. Maar mijn band met pindakaas gaat veel dieper dan dat.

De column gaat in op een pindakaas-motie van PVV-Tweede Kamerlid Harm Beertema met daarin de welluidende passage:

‘…overwegende dat de overheid een taak heeft om nationaal erfgoed als hagelslag en pindakaas te beschermen…’

Beertema wil dat de Rijksoverheid pindakaas als nationaal monument erkent. Aardig is dat Beertema het woord ont-bijt in de motie verkeerd afbreekt, maar dat terzijde. Koelman merkt terecht op dat ‘wanneer Beertema even had gegoogled, hij had gezien dat pindakaas in 1948 voor het eerst naar Nederland kwam, uit de VS, want werkelijk niets aan pindakaas is Nederlands. Zelfs de naam niet want die komt uit Suriname’.

Willem Wever constateert ook nog dat de naamstelling van pindakaas in Nederland ‘fout’ is want in werkelijk alle landen ter wereld betreft het pindaboter. In  Nederland mocht het echter niet onder de naam pindaboter. Boter was namelijk een naam die speciaal was vastgelegd voor echte roomboter. Dus alleen roomboter mocht boter heten. De makers van de pindakaas gingen heel lang nadenken. En op een gegeven moment hadden ze het… pindaKAAS!

Mijn allergrootste irritatie aan pindakaas betreft echter de Pindakaasvloer van Wim T. Schippers. Eerder schreef ik daarover een open brief aan de directeur van het Museum Boijmans van Beuningen. Lees vooral ook de reactie die ik daarop kreeg. Zo genoeg over pindaKAAS, ik ga lekker wokken nu.

Wordt vervolgd.


Museum Boijmans van Beuningen

T.a.v. Sjarel Ex, museumdirecteur

Geachte heer Ex, beste Sjarel,

Graag deel ik volgende met je. Een bevriend kunstenaar mailde me enige tijd terug: teken nu onmiddellijk de petitie tegen de BTW-verhoging van 6% naar 19% op toegangkaartjes voor de podiumkunsten.

Ik mailde hem terug: kun je me uitleggen waarom ik die petitie zou tekenen? Waarom zou voor de podiumkunstenaars een ander BTW-tarief moeten gelden dan voor andere ondernemers?

Hij mailde terug: ik heb echt geen idee…

Nou, ik dus ook niet en dan teken ik dus ook niet.

Ik word nog eens in die mening gesterkt als ik lees over de beruchte pindakaasvloer van beeldend kunstenaar Wim T. Schippers (1942) die je zojuist hebt aangekocht (misschien beter: die je is aangesmeerd).

Het betreft een soort lijst waarin zich een hoeveelheid pindakaas bevindt, in dit geval ongeveer 900 liter. De vloer heeft een afmeting van 4 bij 14 meter en is precies 2,5 centimeter dik. Een en ander uitgesmeerd over de vloer in een egale, overal even dikke laag, uiteraard. Het concept was al eerder te zien in 1969 bij Galerie Mickery in Loenersloot en later in het Centraal Museum in Utrecht. Ik lees: ‘Het werk past in de conceptuele werkwijze van de beeldend kunstenaar en moet aangeven dat alles in principe zinloos en onzinnig is, maar daarom nog wel de moeite waard’. Zucht. Met het eerste ben ik het volledig eens: alles is in principe zinloos en onzinnig, getuige ook de naam van mijn weblog ‘bestaansverwondering’. Met het tweede heb ik meer moeite: wel de moeite waard. Ik memoreer even aan de stickeractie op de A12 om te illustreren dat niet alles de moeite waard is.

De ministeries van Verkeer en Waterstaat, VROM en LNV proberen de samenhang tussen snelweg en omgeving te versterken. Ze doen dat middels een ‘regenboogroute’ langs de A12. In totaal betreft het 1.650 kleurrijke stickers die op evenzoveel lantaarnpalen geplakt zijn in de middenberm. Rood staat voor stad, paars voor wonen, werken en recreatie, lichtgroen voor weide en donkergroen voor bos. De stickers moeten op speelse wijze de A12 een identiteit geven. Vraag heden ten dage een willekeurige automobilist die dagelijks de A12 neemt en hij zal je verwonderd aankijken en niet weten waar je het over hebt. Hij zal helemaal ogen op steeltjes hebben als je meldt dat het realiseren en aanbrengen van de 1.650 kleurenstickers een speelse € 120.000,- kostte.

Persoonlijk krijg ik een beetje hetzelfde onderbuikgevoel bij de pindakaasvloer als bij de stickeractie. Het is natuurlijk niet heel verwonderlijk dat de reacties op de pindakaasvloer uiteenlopen van ‘jamvloer’ tot ‘dat kan ik ook’. Schippers stelt echter:

Iedereen kan pindakaas op de vloer smeren, maar daarmee heb je nog geen echte Wim T. Schippers. Zo kan iedereen iets Van Gogh-achtigs schilderen, maar daarmee wordt het nog geen Van Gogh’. Ik lees hier letterlijk: iedereen kan het op de vloer smeren, maar je hebt pas een echte Wim T. Schippers als the man himself aan het smeren gaat. Dan is het natuurlijk bijzonder te constateren dat Schippers het kunstwerk niet zelf maakt: ‘Vergelijk het maar met een muziekstuk. Ik ben de componist en geef het wat betreft de uitvoering uit handen. Ik wil alleen liever niet dat ze mooie patronen en vormen in de pindakaas aanbrengen.

Tegelijkertijd geeft Schippers aan, dat als dit wel gebeurt het niet per definitie fout is: ‘Eigenlijk kan er niets fout gaan, en als er iets mis gaat, gaat er iets mis.

Ondertussen legt museum Boijmans van Beuningen wel een aardige som neer voor het kunstwerk. ‘Reken maar dat het een markconforme prijs betreft’, ginnegapt de kunstenaar.

Voor de goede orde: je verzint een concept, besteedt het werk uit en krijgt er een marktconforme prijs voor omdat het een echte Wim T. Schippers betreft? Dan ben je dus geniaal.

Ik weet echter wel dat ik geen petities teken voor subsidiering van de kunsten, in welke vorm dan ook. Als ik morgenochtend na mijn kopje cappuccino naar het toilet moet, leg ik een lijst op de vloer, ik doe mijn ding, laat een en ander egaliseren (stagiaire) en voilà: een echte Jan F. Oosterhof. Ik vraag me meteen weer af waarom sommige mensen Peter R. de Vries en Wim T. Schippers heten. Volgens mij heb je dan iets te verbergen.

Beste Sjarel, dit gedeeld hebbende, wil ik je graag volgende vragen.

Wat mij betreft is het één grote publiciteitsstunt van het museum. Waar blijven de 700 kindertjes uit een hongerland die de pindakaas komen oplikken?

Waarom niet gekozen voor een vloer gemaakt van Baklava, een lekkernij van Oosterse oorsprong? In de eerste plaats zou dit getuigen van originaliteit. In de tweede plaats brengt dit een aantal voordelen met zich mee voor het museum. Je hoeft geen marktconforme prijs te betalen voor het concept van de heer Schippers. Je maakt dan enkel de kosten voor 700 kilo baklava, in plaats van een financiële injectie voor de heer Schippers en de kosten van 700 liter pindakaas. Tenzij de heer Schippers natuurlijk als rasecht en sluw ondernemer patent heeft aangevraagd op elke willekeurige eetbare vloer, maar dat verwacht ik niet gezien de kosten van een gemiddeld patent.

Baklava zorgt er bovendien voor dat ‘je medewerkers niet de tent uit stinken’. Je draagt met het tentoon stellen van deze Oosterse lekkernij bij aan integratie en begrip voor andere (eet)culturen. Je kunt ten slotte de baklava misschien na afloop zelfs nog opeten, hetgeen ik je met de pindakaas ten zeerste zou willen afraden.

Ik hoop niet dat ik na lezing van deze column een reactie krijg in termen van: ‘Dat is nou precies wat we met deze vorm van kunst willen bereiken, het oproepen van allerhande reacties. Deze conceptuele vorm van kunst moet stemmen tot nadenken en het oproepen van vragen’. Dat is echt een dooddoener namelijk en dat roepen alle kunstenaars die infantiele werken wensen te verbloemen. Ze gaan dan zwetsen en zeggen dingen als ‘Het werk past in de conceptuele werkwijze van nihilistisch minimalisme met een utilistisch, existentiële ondertoon die moet verbeelden dat alles in principe zinloos en onzinnig is, maar daarom nog wel de moeite waard’. Wij economen kunnen ook zo praten, maar daar is de wereld ook niet echt wijzer van geworden de afgelopen jaren.

Ik kijk uit naar je reactie.

Jan – Bestaansverwondering – Fokke


Reactie Sjarel Ex d.d.26 maart 2011 21:08:

Beste Fokke, btw zou voor kunstenaars laag moeten zijn omdat kunst vrij moet stromen. Iedereen zou er aan moeten kunnen deelnemen, kunst is cultuurgoed en dat is niet economisch maar vrij van waarde en bovendien waardevrij. Dat de overheid 19 procent belasting heft maakt kunst onnodig duur. Ik zou graag een 0 procent tarief ingevoerd zien. Je opmerkingen over de pindakaasvloer zijn verre van origineel, je kunt op het Boijmans webchannel arttube ongeveer 220 antwoorden vinden die Wim T Schippers zelf gaf op vragen van geïnteresseerde bezoekers. Een vraag mijnerzijds, als het maken van zo’n vloer zo voor de hand ligt, waarom heeft dan geen van alle gezonde gebruikers van dit voedsel ooit het idee gehad om het te doen ? Verder kan ik je aanraden om eens te komen kijken, beslist doen, je weet niet wat je ziet. En tenslotte, een klein land met een kleine maar rijke taal en cultuur als Nederland, kan die maar beter wat ondersteunen. Naar kunst gaat vanuit Den Haag 0,46 procent van het bruto nationaal product, samen iets meer dan 900 miljoen. Daar gaat Rutte cs nu 200 miljoen direct van korten en via het gemeentefonds nog eens zo’n 200 miljoen. 40 procent van de kunstbegroting wegsnijden wegens een landelijk geldtekort van tussen de 2 en 3 procent kortom. Erger jij je maar over pindakaas en schrijf er leuke gezonde stukjes over. Nog een paar jaar zo verder en er is helemaal niemand meer die je nog begrijpt. vriendelijke groet, Sjarel Ex

Comments (2)

  1. jan

    Heb je zelf ook iets te verbergen Jan F. Oosterhof?
    Of ga je after wok vloeren produceren?
    Vriendelijke groet Jan V. haha

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CONTACT | COFFEE

Aarzel niet en zoek even contact!