Jan Fokke Oosterhof | Duurzaamheid is een Verloren Zaak
535
post-template-default,single,single-post,postid-535,single-format-standard,ajax_updown_fade,page_not_loaded,qode-page-loading-effect-enabled,,qode_grid_1200,footer_responsive_adv,hide_top_bar_on_mobile_header,qode-content-sidebar-responsive,qode-theme-ver-17.2,qode-theme-bridge,qode_header_in_grid,wpb-js-composer js-comp-ver-5.6,vc_responsive
 

Duurzaamheid is een Verloren Zaak

Duurzaamheid is een Verloren Zaak

Tijdens mijn studie Bedrijfseconomie verbaasde het me al: er is geen enkel fatsoenlijk managementboek te vinden over ‘Krimp’ als fenomeen. Het krimpen af afbouwen van bedrijven. In economische termen zou je spreken over ‘omgekeerde groei’. Talloze boeken over groei, fusies, overnames en expansie, maar niets over krimp. Er is geen enkele econoom geweest die het de moeite vond om zich hierin te verdiepen. Als je groeit daarentegen zijn er de meest prachtige theorieën voorhanden: groeicurven en S-curven waarin je wordt uitgelegd dat je voortdurend achter de feiten aanrent omdat je eerst meer omzet en winst moet maken voordat je een investering doet in nieuwe machines of personeel. Een continue overbelasting van het menselijk potentieel dus.

Maar wat nu als het omgekeerde het geval is? Neem bijvoorbeeld een familiebedrijf dat geen opvolging kan vinden en de oudere eigenaar wil op een beheerste, verantwoorde manier zijn tent afbouwen. Hij wil niet alles in één keer opdoeken en verkopen, maar in een jaar of vijf alles rustig afbouwen. Het zit eenvoudigweg niet in onze menselijke aard. Altijd maar méér en groter. Groei is het Leitmotiv.

Ik las ooit een prachtige quote in de Ode – een magazine voor mensen die wel eens na willen denken over maatschappelijke issues – die het groeimotief illustreert. Jaarlijks leggen we in Nederland tientallen kilometers wegen aan, maar er wordt jaarlijks nog geen 100 meter verwijderd. Dit beteken dus dat we de wereldbol langzaam aan het dicht-asfalteren zijn.

Groei die niet te stuiten is. In China hebben ze dan ten minste iets gevonden om de bevolkingsgroei af te remmen: slechts één kind per stel, de zogenaamde één-kind-politiek die grootendeels nog steeds van kracht is. Nu kun je het hier niet mee eens zijn, houd het dan op twee kinderen. Waarom is er geen enkel weldenkend Westers land dat instelt dat je maximaal twee kinderen op de wereld mag zetten? Wat te denken van de zwaar religieuze lieden die 13!!! kinderen op de wereld zetten. Ik heb ernaast gewoond. Blijkbaar is het gebruik van anticonceptiva tegen de wil van God en het ‘voor het zingen de kerk uit’ dus ook. Dat is je reinste overbelasting van het natuurlijk systeem. Dat is hypocrisie tot de derde macht. Waren we allemaal zo gelovig geweest dan was de aarde aardig druk geweest.

Ik las in Dagblad De Pers het artikel ‘Op weg naar een overvolle zweverige planeet’ (8/2/11). Het artikel meldt ‘Actieve gelovigen, die regelmatig een kerk of moskee bezoeken, steken wat vruchtbaarheid betreft met kop en schouders boven de rest van de mensheid uit. Actief gelovigen krijgen gemiddeld 2,5 kind per gezin (sommige sekten gaan richting de zes à acht), ‘lauwe’ gelovigen 2,0 en ongelovigen 1,6’. Volgens het artikel gaan we dus wellicht richting een mondiale zweverigheid. In ieder geval zijn gemeenschappen van actief gelovigen over het algemeen klein, maar door hun hoge vruchtbaarheid zijn het ware ‘broedplaatsen’ van waaruit de religiegenen zich kunnen verspreiden.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=ONFklhtKzsQ]

Nog een duurzaamheidgedachte. Ik heb geen rijbewijs; ik ga met de trein. Ik klaag wel eens, maar ik kom overal. Dat is voor automobilisten dus echt niet te geloven. Het gaat er niet in dat ik a. op tijd kan zijn, b. overal kan komen en c. soms zelfs sneller ben met mijn OV-fietsje. Als iemand eenmaal aan de auto is, krijg je hem met geen mokerhamer nog terug in het openbaar vervoer, zelfs niet als er een concert is of een andere gelegenheid waarbij gedronken wordt. Het OV is not done. Een manier om hieraan tegemoet te komen, zou kunnen zijn dat je pas op je 50e, of als je slecht ter been raakt, een rijbewijs mag halen. Ik zeg niet dat mijn oplossingen geïmplementeerd moeten worden, maar laat ze tenminste tot je doordringen.

En zo constateer ik dat duurzaamheid en MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) volstrekt holle begrippen zijn. Lege hulzen, zo lang we niet drastische maatregelen nemen en de dingen zien zoals ze zijn. Thuis printen we zo min mogelijk en op de spaarstand om dure inkt te besparen; op kantoor printen we alles en dan ook nog eens op de normale stand. Thuis doen we lichten achter onze kont uit; op kantoor laten we alles branden en staan pc’s 24 uur per dag, 7 dagen in de week te blazen. Als iets ons niet direct in de beurs raakt, raakt het ons niet.

Wij zijn NIET duurzaam, doen niet aan Verantwoord Ondernemen en maken uit vrije wil alles kapot. Bovendien kunnen we dat proces geen halt toeroepen. De belangrijkste beslissing die wij mensen nemen op de klimaattop in Kopenhagen nemen: de aarde mag niet meer opwarmen dan twee graden Celsius. Mijn vraag: stopt global warming na 2 graden? Wie zegt dat? Wie zijn wij om te denken dat wij de global warming een halt kunnen toeroepen?

We are a pathetic bunch of loosers! Onze Nederlandse managementguru Ben Tiggelaar schreef hier een prachtige column over in de Intermediair met de welluidende titel ‘DOM’. ‘We blijven ons verbazen en opwinden over het domme gedrag van onze medemensen. Vooral als het gaat om slimme mensen die eigenlijk geen fouten mogen maken.’ We komen van de universiteit met een prachtig mensbeeld, namelijk dat mensen weldenkende rationele individuen zijn die weloverwogen beslissingen maken en de voors en tegens afwegen om tot het beste resultaat te komen. Zoals Tiggelaar opmerkt: ‘laten we dat uitgangspunt van bewust gekozen, rationeel gedrag loslaten. Probleem is niet het domme gedrag. Slimme mensen doen nu eenmaal domme dingen.’ Volgens Tiggelaar is het loslaten van dat onrealistische mensbeeld een opluchting en het begin van mogelijke oplossingen. Dat laatste, daar geloof ik helaas niet zo in. We zijn te dom om onszelf voor te zijn in het vernietigen van alles dat op ons pad komt.

Man has lost the capacity to foresee and to forestall. He will end by destroying the earth’, aldus Albert Schweitzer.

2 Reactie's
  • P.
    Geplaatst op 10:09h, 05 april Beantwoorden

    Inderdaad, daarom zetten wij nu in op groene groei. Economische groei, losgekoppeld van de milieudruk. Dat betekent in de praktijk een focus op innovaties. Zie de superbus van Wubbo Ockels gisteren op het journaal. Dat werkt goed, want je daagt als overheid het bedrijfsleven uit op zijn core business: competitief voordeel halen. Inmiddels hebben we de wereld dusdanig naar de klote geholpen dat de grondstoftoevoer van grote multinationals binnen 10-15 jaar in gevaar komt, en daarmee hun marktwaarde. Kortom, duurzaamheid van kunnen naar moeten.

    Gr.p.

  • J.
    Geplaatst op 09:24h, 07 april Beantwoorden

    Mooie column! Jammer dat je veel onderwerpen tegelijk behandelt, duurzaam ondernemen heeft wat mij betreft niet per se iets te maken met de opwarming van de aarde. Religie en groei zijn weer andere thema’s. Ik houd mezelf in grote mate bezig met duurzaam ondernemen en het thema biodiversiteit, met de opwarming van de aarde niet zo zeer. Als je het TEEB rapport van oktober 2010 kent, weet je dat we toe kunnen gaan naar een nieuwe manier van meten en wegen. Ecoservices waarderen zoals we op dit moment alles waarderen. Het liefst in de vorm waarin het komt (Bijvoorbeeld door liters water mee te nemen in het jaarverslag), maar in eerste instantie kan het ook in de vorm die we het beste kennen: € . Ik ken veel instanties die het gevoel hebben dat ze stappen kunnen maken, maar je moet je wel realiseren dat organisaties grote veranderingen moeten doorgaan om tot dat punt te komen en er zijn bijzonder weinig mensen die kunnen uitleggen hoe het moet. Zelfs Cradle to Cradle, toch al flink oud, kan nog niet helder vertaald worden naar een praktische uitwerking. Daarom denk ik dat organisaties best bereidwillend zijn met dit thema aan de slag te gaan, maar eenvoudig is het niet. Als je doelt op het gedrag van consumenten; “DOM”, tsja helemaal mee eens.

    Groet!

Geef een reactie